Van bescheiden atelierroute naar kunstmanifestatie met naam

Een kunstroute heeft bijna elk dorp, LekArt wilde anders zijn. Die bezieling heeft de kunstmanifestatie ver gebracht. Gemiddeld trekt LekArt nu 15.000 bezoekers uit het hele land. In september 2008 was het de tiende keer dat de oude binnenstad en de fraaie uiterwaarden het decor vormden voor een mooie mix van beeldende kunst, theater, film en muziek. 

De Culemborgse kunstenaar Rop Philippi was een van de initiatiefnemers van de eerste LekArt in 1990. Rop had net zijn eigen atelier in de toren van de Binnenpoort en vond dat de kunstenaars zich meer moesten groeperen en gezamenlijk hun werk onder de aandacht moesten brengen. Veertien kunstenaars werden enthousiast.

In de etalages van de winkels in de binnenstad werd de eerste LekArt aangekondigd. Rop: ‘Het museum, de Kapel, de Bibliotheek, de Visafslag en de Binnenpoort: veel expositielocaties hadden we nog niet. En computers waren er nog niet, dus de plattegrond heb ik met plakken en knippen in elkaar geflanst.’ 

Veel werk
De belangstelling van het publiek - vooral Culemborgers destijds - was groot. Toen Rop een jaar later voor een ander project met drie kunstenaars bij de gemeente subsidie aanvroeg, drong deze sterk aan op weer een brede expositie. Die kwam er in 1992: de tweede LekArt; het torenproject van Rop was daarvan een belangrijk onderdeel.

Bert van de Kamp was het die LekArt in 1993 echt leven inblies. Hij voelde zich betrokken bij kunst en cultuur en vond dat Culemborg daarin meer moest investeren. Rop: ‘Er is toen een bestuur aangesteld en er kwam meer structuur in de organisatie. Dat was ook hard nodig, want de vergaderingen van de kunstenaars verzandden meestal in lange discussies en veel drinken. De nieuwe commissie was zakelijker en is echt gaan timmeren aan het project.’ 

Thema’s én sponsoren
In 1996 kreeg LekArt voor het eerst een thema: het boek. De kunstexpositie was toen nog vooral gericht op Culemborg. Met het oog op de hoofdsponsor Centraal Boekhuis was het natuurlijk prima om kunstenaars door ‘het boek’ te laten inspireren. Wie het Culemborgse bedrijfsleven een beetje kent, snapt waarom in 1998 is gekozen voor: de stoel.  

In 2000 was de hele wereld door zware regen en overstromingen in de ban van ‘water’. In Culemborg konden we het gelukkig droog houden, maar de Culemborgse bevolking is wel geëvacueerd geweest. Tijdens LekArt heeft het thema ‘Water’ daarna tot interessante kunstwerken geleid. Voor het eerst deden toen ook de Culemborgse scholen mee.

LekArt trok steeds meer landelijke bekendheid en kunstenaars uit het hele land schreven zich in voor deelname aan de kunstmanifestatie. Rop Phillippi starte in 2000 met het scholenproject . ‘De bedoeling ervan was jongeren te interesseren voor kunst door ze zelf aan het werk te zetten met het thema. Ook hoopten we dat ze hun ouders naar LekArt zouden meetrekken, zodat we niet alleen de cultureel geïnteresseerde zouden bereiken. Daarin zijn we geslaagd!’ 

Mot
Het is niet altijd allemaal koek en ei geweest bij LekArt. De organisatie is steeds afhankelijk geweest van subsidieverstrekkers en sponsoren. En mot over de financiële steun werd wel eens in de krant uitgevochten. Uiteindelijk is het Bert van de Kamp en zijn opvolger Ton Lijten gelukt structurele subsidie voor LekArt te regelen. Daar tegenover stond dat de gemeente goede sier kon maken met de steeds professioneler wordende kunstmanifestatie die telkens om de twee jaar werd gehouden.

Aan thema’s geen gebrek: Bouwen, Geloof, Tijd…  Altijd heeft de beeldende kunst als rode draad door LekArt gelopen, ook muziek en theater hebben een prominente plaats ingenomen. In de oneven jaren zijn er sinds 1997 bijzondere LekArt-concerten waarover musicus Jeroen van Veen de regie voert.  

Steeds professioneler
Aan LekArt is nu telkens een professionele gastconservator verbonden. Vorig jaar is dat Chris Wil geweest die als conservator werkzaam was bij Booijmans Van Beuningen. Dit jaar is Herma Bijl verantwoordelijk voor onder meer de kunstselectie en het contact met de kunstenaars.  De inzet van vrijwilligers is natuurlijk ook bepalend voor het succes van LekArt. Dit jaar kregen we professionele ondersteuning bij de bouw van een nieuwe website en bij de productie van professionele videofilms. Heel belangrijk, die communicatie. 

En de toekomst? Culemborg blijft een mooi podium voor kunst en cultuur. Nog interessanter wordt het natuurlijk als de stad meer wordt gekoppeld aan de rivier de Lek. De plannen om Werk aan het Spoel te herstellen en om te vormen tot een bruisende plek waar cultuur en natuur hand in hand gaan, zijn inmiddels in een vergevorderd stadium. Dit biedt veel nieuwe mogelijkheden!